Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và đô thị hóa ngày càng gia tăng, tình trạng sụt lún đất tại TP.HCM đang trở thành một trong những thách thức nghiêm trọng đối với phát triển bền vững. Thông tin này được nhấn mạnh tại Hội nghị IMRWG 2026 do Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM phối hợp cùng Nhóm nghiên cứu quốc tế về sông Mekong (IMRWG) tổ chức vào ngày 20 – 21/4/2026.
Hội tụ hơn 160 chuyên gia quốc tế
Hội nghị IMRWG 2026 quy tụ hơn 160 nhà khoa học, chuyên gia trong và ngoài nước, cùng đại diện các cơ quan ngoại giao như Tổng lãnh sự quán Hoa Kỳ, Italia và nhiều tổ chức nghiên cứu, trường đại học uy tín trên thế giới.
Sự kiện tập trung thảo luận các vấn đề cấp bách tại khu vực Nam Bộ, đặc biệt là TP.HCM và Đồng bằng sông Cửu Long như biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn, áp lực đô thị hóa và hiện tượng sụt lún đất.
Trong khuôn khổ hội nghị, các hoạt động chính bao gồm:
• Hội thảo khoa học: “Earth Observation and Geospatial Intelligence in Sustainable Development for Urban and Mekong Delta Region”
• Khóa tập huấn: “Kỹ thuật Viễn thám và Địa không gian quản lý nguồn nước và hệ sinh thái”
Hội nghị IMRWG 2026 quy tụ hơn 160 nhà khoa học, chuyên gia trong và ngoài nước (ẢNH: UYỂN NHI)
Sụt lún không đồng đều, nhiều nơi lên đến 5 cm/năm
Theo báo cáo của PGS.TS Lê Trung Chơn, nghiên cứu sử dụng công nghệ InSAR từ vệ tinh Sentinel-1 cho thấy tình trạng sụt lún tại TP.HCM diễn ra không đồng đều, với nhiều khu vực ghi nhận tốc độ lún lên đến 5 cm mỗi năm.
Các khu vực được xác định là “điểm nóng” sụt lún gồm:
• Huyện Nhà Bè
• Huyện Bình Chánh
• Quận 7
• Quận Bình Tân
• Quận 8
Trong khi đó, các khu vực phía Bắc như Củ Chi có mức độ ổn định hơn.
Đáng chú ý, việc kết hợp dữ liệu phản xạ mạnh (PS) và phản xạ yếu (DS) giúp nâng cao độ chính xác, cho phép theo dõi chi tiết tình trạng sụt lún đến từng khu phố, thậm chí từng điểm nhỏ trên bản đồ số.
Bản đồ sụt lún đất tại TP.HCM theo công nghệ PS/DS InSAR (2015 – 2025) (ẢNH: CHỤP MÀN HÌNH)
PGS-TS Lê Trung Chơn trình bày nghiên cứu về sụt lún đất ở TP.HCM và Đồng bằng sông Cửu Long tại hội nghị IMRWG 2026 (ẢNH: UYỂN NHI)
Không chỉ do tự nhiên: Áp lực đô thị là nguyên nhân lớn
Các chuyên gia nhận định, nguyên nhân sụt lún tại TP.HCM không chỉ đến từ yếu tố tự nhiên mà còn chịu tác động đáng kể từ hoạt động của con người.
Trong đó, việc khai thác nước ngầm quá mức tạo ra các khoảng trống dưới lòng đất là nguyên nhân quan trọng. Bên cạnh đó, tải trọng từ các công trình hạ tầng lớn như metro, đường cao tốc cũng góp phần làm gia tăng áp lực lên nền đất yếu.
Theo TS Nghiêm Văn Sơn (NASA Jet Propulsion Laboratory), hiện tượng sụt lún là phổ biến tại các đô thị phát triển trên nền đất yếu như TP.HCM, Bangkok hay Los Angeles. Đặc biệt, sụt lún không đồng đều có thể gây hư hại nghiêm trọng đến hệ thống hạ tầng ngầm.
Tường nứt bằng gang tay ở phường An Lạc – phường sụt lún nhanh nhất TP.HCM, ảnh chụp tháng 9.2025 (ẢNH: THANH MAI)
Hướng tới phát triển bền vững bằng công nghệ và quy hoạch
Trước thực trạng trên, các chuyên gia đã đề xuất nhiều giải pháp nhằm thích ứng với tình trạng sụt lún và hướng tới phát triển bền vững cho TP.HCM và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Các giải pháp trọng tâm gồm:
• Tích hợp dữ liệu sụt lún vào quy hoạch đô thị và nông thôn
• Ứng dụng trí tuệ không gian địa lý trong quản lý đô thị thông minh
• Cập nhật dữ liệu liên tục để dự báo rủi ro và đưa ra giải pháp kịp thời
• Thí điểm mô hình đô thị “bọt biển” (sponge city) phù hợp với đặc thù sông nước
• Phát triển nông nghiệp thông minh dựa trên công nghệ địa không gian
Thúc đẩy hợp tác quốc tế vì tương lai vùng Mekong
Không chỉ là diễn đàn trao đổi học thuật, Hội nghị IMRWG 2026 còn đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hợp tác quốc tế, kết nối các nguồn lực nghiên cứu và đề xuất giải pháp thực tiễn cho khu vực Mekong.
Thông qua hội nghị, các chuyên gia kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng các chiến lược dài hạn nhằm giảm thiểu rủi ro, thích ứng với biến đổi khí hậu và đảm bảo sự phát triển bền vững cho TP.HCM trong tương lai.
(Source:https://thanhnien.vn/tphcm-sut-lun-khong-deu-co-noi-5-cm-nam-khu-vuc-nao-dang-chim-nhanh-nhat-185260420170622218.htm?gidzl=PO7HLhFxM2LbdDTKjEDU9c2SqbQeimWXVSk20gYn2d1ydjLK-E5QTosSWG7pv0fnS9xG3sFcIRv6iVfVA0)